Việt Nam cam kết vì một thế giới không còn thử vũ khí hạt nhân

Phiên họp sẽ tập trung rà soát các Báo cáo của Tổng Thư ký điều hành về tình hình triển khai Hiệp ước, hoạt động của Mạng lưới Giám sát quốc tế (IMS), Hệ thống Truyền tin toàn cầu (GCI) và Trung tâm Dữ liệu quốc tế (IDC)…; thảo luận về các vấn đề ngân sách, quản trị, nguồn lực để đảm bảo hoạt động của CTBTO được triển khai đúng lộ trình đề ra.

Trong phát biểu khai mạc, Tổng thư ký Điều hành CTBTO Robert Floyd nhấn mạnh bối cảnh địa chính trị phức tạp, cạnh tranh nước lớn gay gắt hiện nay đòi hỏi cộng đồng quốc tế tiếp tục khẳng định cam kết ngăn chặn moị vụ thử hạt nhân và duy trì hệ thống giám sát toàn cầu của CTBT. Bên cạnh những thách thức về an ninh, Phiên họp sẽ thảo luận về Chương trình và ngân sách 2026-2027 của CTBTO, hiện đã được điều chỉnh theo hướng tăng hiệu quả, cắt giảm chi phí tối đa, đồng thời ưu tiên bổ sung nguồn lực duy trì Hệ thống Giám sát quốc tế (IMS) và tăng cường năng lực phân tích dữ liệu của Trung tâm Dữ liệu quốc tế (IDC). Ông Floyd cảnh báo việc cắt giảm và trì hoãn đầu tư có thể làm gia tăng rủi ro vận hành IMS, ảnh hưởng đến chất lượng dữ liệu và khả năng ứng phó trong tương lai. Do đó, ông kêu gọi các quốc gia thành viên đóng góp đầy đủ và đúng hạn cho ngân sách của CTBTO, đồng thời xem xét sử dụng một phần ngân sách 2022-2023 để hỗ trợ duy trì hệ thống IMS.

Phát biểu tại Phiên họp, Đại sứ Vũ Lê Thái Hoàng khẳng định Việt Nam ủng hộ mạnh mẽ Hiệp ước Cấm thử hạt nhân toàn diện (CTBT), nhấn mạnh CTBT là trụ cột quan trọng của hệ thống giải trừ quân bị và không phổ biến hạt nhân toàn cầu; đồng thời, nêu rõ lập trường nhất quán của Việt Nam ủng hộ các quốc gia sử dụng năng lượng hạt nhân vì mục đích hòa bình đi đôi với bảo đảm an toàn và tuân thủ các tiêu chuẩn của Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA). Đại sứ nhấn mạnh việc Việt Nam sẽ đảm nhiệm vai trò Chủ tịch Hội nghị rà soát Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân lần thứ 11 (NPT RevCon 2026) tại New York và cam kết sẽ thúc đẩy cân bằng, xây dựng đồng thuận, gắn kết tiến trình NPT với các cơ chế bổ trợ như CTBT. Chủ tịch được chỉ định của Việt Nam sẽ tiến hành tham vấn với các nhóm khu vực tại Viên từ ngày 24-25/11.

Nhân dịp này, Đại sứ Vũ Lê Thái Hoàng thông tin về chuyến thăm Việt Nam của Tổng Thư ký điều hành CTBTO Robert Floyd và tham dự Hội thảo khu vực Đông Á về Trung tâm dữ liệu quốc gia (NDC) do Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức vào tháng 8/2025. Chuyến thăm đã đóng góp thiết thực vào việc tăng cường năng lực kỹ thuật cho Việt Nam và thúc đẩy hợp tác khu vực trong lĩnh vực kiểm tra, giám sát theo quy định của CTBT. Đại sứ cũng nhấn mạnh các chương trình hỗ trợ kỹ thuật, tập huấn chuyên môn và tăng cường năng lực trên sẽ chịu ảnh hưởng trực tiếp nếu CTBTO phải cắt giảm ngân sách; đồng thời, kêu gọi bảo đảm các biện pháp tiết kiệm chi phí sẽ không làm ảnh hưởng đến các hoạt động hỗ trợ nói chung của CTBTO, nhất là đối với các nước đang phát triển; khẳng định tiếp tục phối hợp chặt chẽ với CTBTO và các quốc gia thành viên thúc đẩy chủ nghĩa đa phương, đảm bảo sự cân bằng về địa lý và tăng cường sự tham của phụ nữ và thanh niên trong các hoạt động của CTBTO, cùng đóng góp vào mục tiêu chung về một thế giới không còn thử vũ khí hạt nhân./.

ĐSQ Việt Nam tại Áo