Phê duyệt Đề án “Đào tạo, bồi dưỡng và phát triển nguồn nhân lực quản lý nhà nước, nghiên cứu - phát triển, ứng dụng và hỗ trợ kỹ thuật trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử”

Việc xây dựng và triển khai đề án về đào tạo, bồi dưỡng và phát triển nguồn nhân lực trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử là yêu cầu cấp thiết, có ý nghĩa chiến lược lâu dài, gắn với mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế.

Đối với Việt Nam, Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 174/2024/QH15 và Nghị quyết số 189/2025/QH15 về cơ chế, chính sách đặc thù triển khai Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận; Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo tổ chức thực hiện tại Chỉ thị số 01/CT-TTg năm 2025. Điện hạt nhân được xác định là giải pháp quan trọng bảo đảm an ninh năng lượng, an ninh - quốc phòng, đồng thời đóng góp vào mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính và thực hiện cam kết Net Zero 2050. Cùng với lĩnh vực điện hạt nhân, các ứng dụng năng lượng nguyên tử trong y tế, nông nghiệp, công nghiệp và môi trường tiếp tục phát triển mạnh, mang lại hiệu quả thiết thực cho phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, nguồn nhân lực phục vụ các lĩnh vực này còn thiếu và chưa đáp ứng yêu cầu. Nếu không có chiến lược đào tạo, bồi dưỡng kịp thời và đồng bộ, tình trạng thiếu hụt nhân lực sẽ trở thành rào cản lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến trình ứng dụng và đổi mới công nghệ của các ngành kinh tế - kỹ thuật.

Mục tiêu của Đề án 

Mục tiêu tổng quát

Đào tạo, bồi dưỡng và phát triển nhân lực quản lý nhà nước, nghiên cứu - phát triển, hỗ trợ kỹ thuật và ứng dụng năng lượng nguyên tử bảo đảm đủ số lượng, cơ cấu hợp lý và chất lượng, đáp ứng yêu cầu phát triển, ứng dụng năng lượng nguyên tử, bảo đảm an toàn bức xạ, an toàn hạt nhân, an ninh hạt nhân.

Mục tiêu cụ thể

Các mục tiêu cụ thể được xây dựng bám sát Chiến lược phát triển, ứng dụng năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình và chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm về việc tập trung xây dựng năng lực nội sinh, chuẩn bị nguồn lực con người cho các lĩnh vực công nghệ chiến lược và phù hợp với các khuyến nghị của quốc tế.

-  Mục tiêu cụ thể đến năm 2030

+ Nhân lực quản lý nhà nước: Bảo đảm 100% nhân lực quản lý nhà nước về năng lượng nguyên tử, an toàn bức xạ và hạt nhân ở Trung ương và địa phương được đào tạo, bồi dưỡng để đáp ứng yêu cầu thực thi nhiệm vụ; đồng thời hình thành đội ngũ nòng cốt có năng lực xây dựng chính sách, thẩm định, thanh tra, giám sát và từng bước tích lũy kinh nghiệm quốc tế phục vụ công tác quản lý, cấp phép đối với các cơ sở hạt nhân.

+ Nhân lực nghiên cứu - phát triển: Hình thành đội ngũ nhân lực nghiên cứu - phát triển nòng cốt có trình độ cao, đủ năng lực tiếp thu, làm chủ, chuyển giao và phát triển công nghệ trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử, phục vụ triển khai điện hạt nhân và mở rộng ứng dụng bức xạ, đồng vị phóng xạ trong các ngành kinh tế - xã hội.

+ Nhân lực hỗ trợ kỹ thuật: Hình thành đội ngũ nhân lực hỗ trợ kỹ thuật nòng cốt có năng lực tham gia đánh giá, thẩm định các lĩnh vực an toàn bức xạ, an toàn hạt nhân và an ninh hạt nhân, từng bước đáp ứng yêu cầu phát triển điện hạt nhân

+ Nhân lực ứng dụng năng lượng nguyên tử: Hình thành đội ngũ nhân lực có khả năng vận hành, khai thác hiệu quả nguồn bức xạ trong y tế, công nghiệp, nông nghiệp - môi trường và tuân thủ đầy đủ yêu cầu về an toàn bức xạ, an ninh nguồn phóng xạ.

- Mục tiêu cụ thể đến năm 2035

+ Nhân lực quản lý nhà nước: Bảo đảm 100% nhân lực quản lý nhà nước được đào tạo, đào tạo lại, bồi dưỡng đáp ứng yêu cầu thực thi nhiệm vụ; đồng thời nâng cao năng lực tự chủ trong thẩm định, đánh giá, thanh tra, giám sát an toàn và an ninh đối với các dự án điện hạt nhân và lò phản ứng hạt nhân nghiên cứu.

+ Nhân lực nghiên cứu - phát triển: Hình thành đội ngũ nhân lực nòng cốt có đủ năng lực triển khai các dự án công nghệ chiến lược trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử, bao gồm công nghệ nhiên liệu hạt nhân, đất hiếm và lò phản ứng hạt nhân tiên tiến.

+ Nhân lực hỗ trợ kỹ thuật: Phát triển đội ngũ nhân lực có trình độ chuyên sâu, đủ năng lực thực hiện độc lập các hoạt động phân tích, đánh giá an toàn, thẩm định kỹ thuật và tư vấn phục vụ cơ quan quản lý nhà nước trong toàn bộ vòng đời dự án điện hạt nhân.

+ Nhân lực ứng dụng năng lượng nguyên tử: Hình thành đội ngũ nhân lực có khả năng làm chủ công nghệ ứng dụng bức xạ và đồng vị phóng xạ trong các lĩnh vực kinh tế - xã hội.

- Tầm nhìn đến năm 2050

Bảo đảm nhân lực quản lý nhà nước trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử được đào tạo, bồi dưỡng đầy đủ, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý; đồng thời xây dựng cơ quan an toàn bức xạ và hạt nhân quốc gia có năng lực toàn diện trong thẩm định, cấp phép, thanh tra, giám sát và ứng phó sự cố đối với các loại hình lò phản ứng hạt nhân; hình thành đội ngũ nhân lực chất lượng cao làm chủ công nghệ bức xạ và kỹ thuật hạt nhân tiên tiến, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Theo Đề án, đối tượng được đào tạo, bồi dưỡng bao gồm: (i) nhân lực quản lý nhà nước trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử, an toàn bức xạ và hạt nhân tại cơ quan an toàn bức xạ và hạt nhân quốc gia, các bộ, ngành và địa phương; (ii) nhân lực nghiên cứu - phát triển và hỗ trợ kỹ thuật tại các tổ chức khoa học và công nghệ công lập, đơn vị sự nghiệp công lập; (iii) nhân lực ứng dụng năng lượng nguyên tử là nhân viên bức xạ tại các cơ sở tiến hành công việc bức xạ.

Nội dung đào tạo, bồi dưỡng được thiết kế phù hợp với từng nhóm đối tượng, bảo đảm đáp ứng yêu cầu về năng lực chuyên môn, nghiệp vụ theo các lĩnh vực, bao gồm điện hạt nhân, lò phản ứng hạt nhân nghiên cứu và nghiên cứu, phát triển, ứng dụng bức xạ và đồng vị phóng xạ trong các ngành kinh tế - kỹ thuật.

Hoạt động đào tạo, bồi dưỡng được tổ chức theo quy định của pháp luật, phù hợp với đối tượng và nội dung đào tạo, bồi dưỡng, bao gồm các hình thức: bồi dưỡng ngắn hạn, cơ bản, nâng cao; đào tạo, bồi dưỡng chuyên sâu; đào tạo tại chỗ; đào tạo, bồi dưỡng giảng viên; đào tạo sau đại học và đào tạo an toàn bức xạ.

Nhiệm vụ, giải pháp

1. Về cơ chế, chính sách đào tạo, bồi dưỡng và phát triển nguồn nhân lực Hoàn thiện cơ chế, chính sách, pháp luật; xây dựng chính sách ưu đãi đặc thù và phát triển nhân lực cơ quan quản lý, tổ chức nghiên cứu - phát triển, hỗ trợ kỹ thuật theo chuẩn quốc tế, đáp ứng yêu cầu phát triển năng lượng nguyên tử.

2. Phát triển, chuẩn hóa và hiện đại hóa chương trình đào tạo, bồi dưỡng Xây dựng khung chương trình đào tạo liên thông, phát triển chương trình chuyên sâu theo chuẩn quốc tế, số hóa học liệu và huy động chuyên gia trong và ngoài nước tham gia xây dựng, cập nhật nội dung đào tạo.

3. Xây dựng kế hoạch và tổ chức đào tạo, bồi dưỡng Xây dựng kế hoạch đào tạo theo giai đoạn; tổ chức các hình thức đào tạo phù hợp, gắn với thực tiễn (đặc biệt đào tạo tại chỗ); thực hiện đánh giá, cấp chứng chỉ; giao cơ sở đào tạo trọng điểm triển khai; bảo đảm lựa chọn đúng đối tượng và tăng cường phổ biến, nâng cao nhận thức.

4. Đầu tư và phát triển hạ tầng, cơ sở vật chất cho hoạt động đào tạo, bồi dưỡng Tăng cường đầu tư trang thiết bị hiện đại và ưu tiên nâng cấp cơ sở nghiên cứu hạt nhân trọng điểm phục vụ đào tạo, thực hành theo tiêu chuẩn quốc tế.

5. Tăng cường hợp tác quốc tế và liên kết đào tạo, bồi dưỡng Đẩy mạnh liên kết đào tạo quốc tế, thu hút chuyên gia trong và ngoài nước, triển khai hợp tác với IAEA và các đối tác quốc tế, tạo điều kiện cho cán bộ tham gia đào tạo, thực tập tại nước ngoài.

6. Triển khai chuyển đổi số trong công tác đào tạo, bồi dưỡng và quản lý nhân lực Ứng dụng công nghệ số trong toàn bộ quá trình đào tạo; xây dựng cơ sở dữ liệu nhân lực; kết nối hệ thống trong nước và quốc tế, hình thành nền tảng số phục vụ quản lý và phát triển nhân lực năng lượng nguyên tử.

Bộ Khoa học và Công nghệ là cơ quan chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành tổ chức triển khai thực hiện Đề án; hướng dẫn, kiểm tra, giám sát việc thực hiện; xây dựng, hoàn thiện cơ chế, chính sách; xác định nhu cầu, xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng; phát triển cơ sở dữ liệu; đẩy mạnh hợp tác quốc tế; ban hành chương trình đào tạo, bồi dưỡng; tổ chức đánh giá năng lực sau đào tạo; định kỳ sơ kết, tổng kết và báo cáo Thủ tướng Chính phủ hằng năm theo quy định.

Đề án cũng phân công trách nhiệm cụ thể cho 9 Bộ, bao gồm: Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Công Thương, Bộ Y tế, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, Bộ Ngoại giao, Bộ Nội vụ, Bộ Tài chính và các bộ, cơ quan ngang bộ, địa phương và cơ quan liên quan.

TTĐT, Cục ATBXHN