Khóa đào tạo về Nhận diện hàng hóa lưỡng dụng

Tham dự Khóa đào tạo có, ông Matjaž Murovec, Điều phối viên Chương trình EU P2P khu vực Đông Nam Á; đại diện Phái đoàn Liên minh Châu Âu tại Việt Nam; các chuyên gia quốc tế đến từ Liên minh Châu Âu; và các đại biểu đến từ các cơ quan thuộc các Bộ, ngành có liên quan.

Phát biểu khai mạc Hội thảo, ông Phạm Văn Toàn, Phó Cục trưởng Cục ATBXHN, Điều phối viên quốc gia chính của Việt Nam trong khuôn khổ Sáng kiến CBRN, cho biết trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng, dòng chảy thương mại toàn cầu đang diễn ra mạnh mẽ hơn bao giờ hết. Tuy nhiên, đi kèm với những lợi ích kinh tế là những thách thức an ninh phi truyền thống phức tạp. Việc kiểm soát hiệu quả các loại hàng hóa, công nghệ lưỡng dụng - những mặt hàng có thể phục vụ mục đích dân dụng nhưng cũng có khả năng bị lợi dụng để phát triển vũ khí hủy diệt hàng loạt - đã trở thành ưu tiên hàng đầu của cộng đồng quốc tế. Việt Nam luôn khẳng định vai trò là một thành viên có trách nhiệm, cam kết tuân thủ nghiêm túc các điều ước quốc tế, đặc biệt là Nghị quyết 1540 của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc về việc ngăn chặn sự phổ biến các tác nhân hóa học, sinh học, phóng xạ và hạt nhân (CBRN).

Phó Cục trưởng nhấn mạnh, đối với các cơ quan quản lý và thực thi pháp luật như Hải quan, Biên phòng, Cảnh sát biển và các đơn vị an ninh, nhiệm vụ nhận diện hàng hóa tại thực địa là “lá chắn” đầu tiên và quan trọng nhất. Nếu chúng ta không có năng lực nhận diện chính xác ngay từ cửa khẩu, rủi ro về mất an toàn và an ninh xuyên biên giới sẽ trở nên hiện hữu. Phó Cục trưởng đánh giá cao việc chương trình lần này thu hút sự tham gia của một mạng lưới liên ngành rộng lớn, từ Bộ Tài chính (Tổng cục Hải quan), Bộ Công Thương, Bộ Quốc phòng đến Bộ Công an. Đây là minh chứng cho sự phối hợp chặt chẽ giữa các đơn vị trong việc bảo vệ an ninh quốc gia và thực hiện các cam kết quốc tế.

Phó Cục trưởng cũng bày tỏ mong muốn các chuyên gia EU P2P chia sẻ những tình huống thực tế, những bài học kinh nghiệm từ các quốc gia có hệ thống kiểm soát tiên tiến để giúp các học viên Việt Nam tiếp cận gần hơn với các tiêu chuẩn quốc tế.

Nhân dịp này, thay mặt Cục ATBXHN, Bộ KH&CN, Phó Cục trưởng gửi lời cảm ơn chân thành tới Liên minh Châu Âu và Phái đoàn EU tại Hà Nội đã luôn đồng hành, hỗ trợ Việt Nam trong việc nâng cao năng lực an toàn, an ninh liên quan đến các tác nhân CBRN trong suốt thời gian qua. Cảm ơn đoàn chuyên gia đã dành thời gian và tâm huyết để chuẩn bị cho khóa đào tạo này.

Chương trình tập huấn trong 3 ngày tới đây đã được các chuyên gia EU P2P thiết kế rất bài bản, tập trung vào:

- Nâng cao hiểu biết về Hệ thống kiểm soát thương mại chiến lược quốc gia;

- Trang bị kỹ năng nhận diện thực tế các thiết bị, vật liệu nhạy cảm liên quan đến tác nhân CBRN;

- Chia sẻ kinh nghiệm quốc tế trong việc phân loại hàng hóa dựa trên danh mục lưỡng dụng của Liên minh châu Âu và của Tổ chức Hải quan thế giới (WCO).

Sáng kiến thiết lập Trung tâm hợp tác tiên tiến trong lĩnh vực sinh học, hóa học, phóng xạ và hạt nhân (hay còn gọi ngắn gọn là Sáng kiến CBRN) được Liên minh châu Âu (EU) khởi xướng từ năm 2010. Kể từ khi trở thành thành viên của Sáng kiến CBRN tại khu vực Đông Nam Á (ĐNA) vào năm 2011, Việt Nam đã luôn là một thành viên tích cực tham gia vào các hoạt động, các dự án thành phần của Sáng kiến. Trong quá trình tham gia các hoạt động đó, Cục ATBXHN, Bộ KH&CN được giao giữ vai trò Cơ quan Đầu mối quốc gia chính, đã phối hợp với các Bộ ngành có liên quan triển khai nhiều dự án cụ thể, góp phần nâng cao năng lực của Việt Nam trong việc phòng ngừa, phát hiện và chuẩn bị ứng phó với các nguy cơ CBRN. Trong số các dự án/chương trình nói trên, Chương trình Kiểm soát xuất khẩu hàng hóa lưỡng dụng khu vực Đông Nam Á là một chương trình quan trọng của EU, hiện tại đang được triển khai thông qua Dự án số 103 thuộc khuôn khổ Sáng kiến CBRN cho giai đoạn 2026-2027. 

TTĐT, Cục ATBXHN